De leukste activiteiten voor kleuters
Wat zijn leuke kleuteractiviteiten?
Activiteiten voor kleuters van 4 en 5 jaar werken het best als ze zelfstandig te starten zijn, een duidelijk doel hebben en passen bij de spanningsboog van dat moment. Bij deze leeftijd is vijf tot vijftien minuten actieve aandacht gebruikelijk, verspreid over de dag.
Activiteiten in de kleuterklas vragen continu om afwisseling: de ene keer kan er naar buiten, de andere keer regent het. Zonder een vaste voorraad activiteiten per situatie ontstaat er improvisatie op het laatste moment. Sommige activiteiten zijn educatief andere juist sportief.
Welke activiteit is geschikt voor een kleuter van 4 of 5 jaar?
Het verschil tussen 4 en 5 jaar zit vooral in de mate van zelfstandigheid. Een kleuter van 4 jaar heeft vaker een korte introductie en een vast stappenplan nodig. Een kleuter van 5 jaar maakt een activiteit vaker zelfstandig af en past die soms zelf aan.
Voor beide leeftijden gelden dezelfde voorwaarden voor een geschikte activiteit:
- Concreet doel: de activiteit oefent steeds één vaardigheid, bijvoorbeeld evenwicht, samenwerken of tellen.
- Korte instructie: uit te leggen in één of twee zinnen, zonder dat je er de hele tijd bij hoeft te blijven staan.
- Zichtbaar resultaat: de kleuter ziet aan het eind of het gelukt is, bijvoorbeeld een toren die blijft staan of een tekening die af is.
- Herhaalbaar: dezelfde activiteit komt de week erna terug, waarbij de tweede keer de nadruk ligt op de vaardigheid zelf in plaats van op het verkennen ervan.
- Passend bij de groepsgrootte: een activiteit voor twee kinderen werkt anders dan dezelfde activiteit voor een hele kring.
Buiten activiteiten voor kleuters op het schoolplein
Op het schoolplein werkt een activiteit met een vaste regel of route het best, omdat de ruimte open is en kinderen elkaar makkelijk afleiden. Wissel drukke en rustige activiteiten af, zodat de groep niet overprikkeld raakt.
- Schipper mag ik overvaren traint reactiesnelheid en luisteren naar een signaal. Kinderen staan aan één kant van het plein en rennen pas over als de aangewezen kleuter dat toestaat.
- Een stoepkrijt-tekenactiviteit oefent creativiteit en samenwerken. Teken samen een groot pad met vakjes en laat elk kind een vak invullen met een eigen tekening.
- Winkeltje of postkantoortje spelen met geïmproviseerde spullen, zoals blaadjes als geld en dozen als kraam, oefent taal en rolverdeling.
- Een speurtocht met verstopte voorwerpen oefent geheugen en samenwerken. Verstop drie tot vijf voorwerpen op het plein en laat kinderen in tweetallen zoeken.
- Een sport en spel parcours met buitenspeelgoed voor kleuters laat kinderen samen spelen, verbetert de motoriek, coördinatie en balans.
Andere buiten activiteiten voor kleuters
Buitenactiviteiten die niet aan het plein gebonden zijn, draaien vaker om onderzoeken en verbeelden dan om bewegen alleen.
- Natuurbingo of een speurtocht: geef de kleuter een blad met tekeningen van dingen om te vinden, zoals een blad, een steen of iets ronds. Dit oefent waarnemen en woordenschat.
- Een modderkeuken met zand en water oefent verbeelding, samenwerken en fijne motoriek bij het schenken en mengen.
- Een thema-buitenspel met afzetlint, bijvoorbeeld een bouwplaats van dozen, oefent rolverdeling en samen plannen.
Bij een activiteit buiten het schoolplein, bijvoorbeeld in een park of tuin, is één extra begeleider per acht kleuters een gangbare verhouding. Op het eigen schoolplein, met bekende hekken en overzicht, kan die verhouding ruimer zijn.
Welke activiteiten voor kleuters kun je binnen doen?
Binnen werkt een activiteit met een vast plekje het best, zeker als die na afloop blijft staan. Wordt dezelfde ruimte overdag ook door de BSO gebruikt, dan bepaalt de inrichting van een BSO-ruimte mede hoeveel activiteiten er tegelijk passen zonder dat het rommelig wordt. De volgende binnen activiteiten voor kleuters zijn educatief:
- Een kralentafel oefent fijne motoriek en concentratie en blijft na de activiteit gewoon staan als vast onderdeel van de speelhoek.
- Bouwen met grote legoblokken oefent samenwerken en ruimtelijk inzicht, vooral met een vaste opdracht zoals een toren die hoger is dan een kind.
- Rollenspel in een keukenhoek met kinderkeukens oefent taal en sociale vaardigheden. Kinderen verdelen rollen zoals kok en klant en oefenen ondertussen zinnen die ze anders niet snel gebruiken.
- Patronen leggen met kralen of blokjes oefent tellen en volgordes herkennen. Vijf tot tien minuten per keer werkt beter dan één lange sessie.
Waar let je op bij het organiseren van een activiteit met kleuters?
Naast de activiteit zelf bepalen een paar praktische keuzes of die ook echt werkt.
- Herhaal een nieuwe activiteit twee keer binnen dezelfde week: eerst verkennen, dan de vaardigheid oefenen.
- Geef een activiteit voor een kleuter van 4 jaar een vast begin en eind. Een kleuter van 5 jaar kan vaker zelf een variant bedenken.
- Zet voor elke buitenactiviteit een binnen variant met hetzelfde leerdoel klaar, zodat regen niet meteen het programma verandert.
- Controleer vooraf of er voldoende materiaal is voor de hele groep, zodat niemand hoeft te wachten op zijn beurt.
Zo begin je met een nieuwe activiteit voor kleuters
Start met twee vaste activiteiten: één voor het schoolplein en één als binnen variant bij regen. Kies voor beide een activiteit met een duidelijk leerdoel, leg vooraf de afspraak over het aantal kinderen en het toezicht vast en kijk na een paar keer of het leerdoel wordt gehaald.
Meer dan 25 jaar levert Kinderspel materiaal aan kinderdagverblijven en basisscholen. Dat laat in de praktijk zien welke activiteiten daadwerkelijk vaak terugkomen en welke na een paar keer niet meer worden gepakt.
Veelgestelde vragen over activiteiten voor kleuters
Wat is een goede activiteit voor een kleuter van 4 jaar?
Een activiteit met een vast stappenplan en een kort tijdsbestek van vijf tot tien minuten. Bij kinderen van 4 jaar helpt een vaste volgorde, bijvoorbeeld eerst pakken, dan doen, dan opruimen, omdat het overzicht nog beperkt is.
Wat is het verschil tussen een activiteit voor een kleuter van 4 jaar en van 5 jaar?
Vooral de mate van zelfstandigheid en de duur. Een kleuter van 5 jaar maakt een activiteit vaker zelfstandig af. Een kleuter van 4 jaar heeft vaker begeleiding nodig bij de start.
Welke activiteiten kun je met een grote groep kleuters doen?
Activiteiten met een vaste rolverdeling, zoals een speurtocht in tweetallen of een kringspel. Bij een grote groep werkt een activiteit met vaste sub groepjes beter dan een activiteit waarbij iedereen tegelijk hetzelfde onderdeel gebruikt.
Hoeveel begeleiding heb je nodig bij een buitenactiviteit met kleuters?
Eén extra begeleider per acht kleuters is een gangbare verhouding buiten het schoolplein. Op het eigen schoolplein, met bekende hekken en overzicht, kan die verhouding ruimer zijn dan bij een uitje naar een park of bos.
Wat doe je als een activiteit niet aanslaat bij de groep?
Verklein de groep of pas het leerdoel aan in plaats van de activiteit direct te vervangen.Vaak ligt het aan de groepsgrootte of het moment van de dag.
Welke activiteiten zijn geschikt bij regen?
Activiteiten die normaal buiten zouden zijn maar met hetzelfde leerdoel ook binnen passen, zoals bouwen met grote blokken in plaats van een activiteit die buiten gepland stond. Zo hoeft er niet geïmproviseerd
